Παραπληροφόρηση


Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύτηκε στην τοπική εφημερίδα της Καβάλας «Χρονόμετρο» το Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2006 στην στήλη «Με την ματιά ενός φοιτητή», στην οποία γράφει ο Ηρακλής Λαμπαδαρίου.Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης παίζουν σημαντικό ρόλο στις μέρες μας, γιατί μπορούν να επηρεάζουν εύκολα την κοινή γνώμη και να την ενημερώνουν για όλες τις εξελίξεις σε διάφορους τομείς. Η σωστή ενημέρωση που παρέχουν, αναπτύσσει την κριτική ικανότητα των ατόμων και τα βοηθούν να κατανοήσουν σε βάθος τα προβλήματα που απασχολούν σήμερα τις κοινωνίες, καθιστώντας τα ενεργά μέλη που πασχίζουν όχι μόνο για το προσωπικό τους καλό αλλά για το συμφέρον όλων. Δυστυχώς, τα Μ.Μ.Ε. κάποιες φορές γίνονται όργανα προβολής κάποιων συγκεκριμένων προσωπικών απόψεων μετατρέποντας την πληροφόρηση σε παραπληροφόρηση, δηλαδή σε σκόπιμη διάδοση ψεύτικων ειδήσεων, με στόχο την καθοδήγηση της κοινής γνώμης σε μια ορισμένη κατεύθυνση για την εξυπηρέτηση ιδιοτελών συμφερόντων.
Οι λόγοι για τους οποίους οι περισσότεροι δέκτες παρασύρονται από την παραπληροφόρηση είναι κυρίως κοινωνικοί. Η αδιαφορία και η παθητικοποίηση του σύγχρονου ανθρώπου, ο οποίος ζει σ’ έναν πολιτισμό της ευκολίας, αποτελούν έναν κοινωνικό λόγο που οδηγεί στην παραπληροφόρηση, γιατί ο άνθρωπος δεν νοιάζεται να ψάξει για να ‘βρει μια αντικειμενική πληροφόρηση αλλά δέχεται άκριτα ό,τι πληροφόρηση του παρέχεται. Έτσι, δεν μπορεί να διακρίνει την πραγματική πληροφόρηση από την παραπληροφόρηση και συχνά τις ταυτίζει.
Ακόμη, πρέπει να αναλογιστούμε ότι οι αυξημένες υποχρεώσεις του σύγχρονου ανθρώπου δεν του αφήνουν τον απαραίτητο ελεύθερο χρόνο και διάθεση για ενασχόληση με τα κοινά, πόσο μάλλον τον αναγκαίο χρόνο για να διαχωρίσει την πραγματική πληροφόρηση από την μη πραγματική. Είναι γεγονός ότι οι σύγχρονοι ρυθμοί ζωής είναι πολύ απαιτητικοί με αποτέλεσμα το άτομο να ψάχνει να ‘βρει εύκολες και απλές λύσεις για την ενημέρωσή του, διότι το μεγαλύτερο μέρος του μυαλού του χρησιμοποιείται για την κάλυψη των καθημερινών υποχρεώσεών του.
Τέλος, η έλλειψη ολοκληρωμένης παιδείας αποτελεί έναν λόγο που τα άτομα παρασύρονται από την παραπληροφόρηση, γιατί δεν μπορούν να αποτελέσουν κατάλληλους δέκτες των Μ.Μ.Ε. και μ’ αυτό τον τρόπο υιοθετούν και δέχονται αβασάνιστα ό,τι τους παρέχεται ως πληροφόρηση. Συνεπώς, η παραπληροφόρηση έχει αρκετές συνέπειες, που είναι επιβλαβείς, για το άτομο και την κοινωνία.
Οι πολλαπλές και αντικρουόμενες πληροφορίες, σε συνδυασμό με την ταχύτητα της διάδοσής τους, δεν αφήνουν περιθώρια στο σύγχρονο δέκτη να τις αποκωδικοποιήσει σωστά, καθιστώντας, έτσι, αδύνατη την διαμόρφωση σαφούς άποψης σχετικά με τα κοινωνικά και πολιτικά δρώμενα.
Επιπλέον, η κοινωνική συνοχή που είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία του κράτους μπορεί να διασπαστεί και να επικρατήσει φανατισμός πάνω σε κάποιο ζήτημα, προκαλώντας σύγκρουση και αναταραχές. Ο πολίτης ειδικότερα μπορεί να επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από την προπαγανδιστική είδηση, η οποία απορρέει από την παραπληροφόρηση, εάν έχει έλλειψη ολοκληρωμένης παιδείας και εύκολα να φανατιστεί και να επιδιώξει μέσω της βίας να το επιβάλλει και στους υπόλοιπους. Με αυτή την έννοια χωρίς κόπο μια μεγάλη μερίδα της κοινωνίας μπορεί να συγκρουστεί σ’ έναν ιδεολογικό κυρίως «πόλεμο» και να επικρατήσει μια κοινωνική αστάθεια.
Ακόμη, το άτομο μπορεί να εύκολα να χειραγωγείται, να αποπροσανατολίζεται από καίρια προβλήματα και να ασχολείται με προβλήματα ελάσσονος σημασίας, χωρίς πραγματικά να νοιάζεται για την επίλυσή τους. Έτσι ετεροκατευθύνεται, παρεκτρέπεται από τον στόχο που έχει, την αντιμετώπιση των προβλημάτων που απειλούν το κοινωνικό σύνολο, και καθίσταται ένα απλό παθητικό μέλος της κοινωνίας. Γενικότερα, ο άνθρωπος αποκτά την αίσθηση ότι δεν μπορεί να παρέμβει αποφασιστικά στη διαμόρφωση του κόσμου και της πραγματικότητας που τον περιβάλλει.
Στο σημείο αυτό έγκειται η συμβολή και η προσφορά του σχολείου. Το σχολείο μπορεί να αποτελέσει παράγοντα για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης από τα άτομα, διότι από μικρή ηλικία αναπτύσσεται η κριτική τους σκέψη και απολαμβάνουν μια ευρύτερη πνευματική καλλιέργεια, η οποία θα τους εξοπλίσει με τα απαραίτητα κριτήρια επιλογής της πραγματικής και αντικειμενικής είδησης. Ακόμη, το σχολείο βοηθά τα άτομα να ασκούν έναν αυτοέλεγχο, μια αυτοκριτική ώστε να μην συγκατατίθενται στην παραπληροφόρηση, αλλά να είναι κυρίαρχα της σκέψης και των πράξεών τους.
Συμπερασματικά, η αντικειμενική ενημέρωση αποτελεί το θεμέλιο της δημοκρατίας, την αφετηρία κάθε εξέλιξης των καιρών. Αντίθετα, η παραπληροφόρηση θέτει την κοινή γνώμη στο περιθώριο των εξελίξεων. Όμως, για να επιτελεί θετικό ρόλο, η πληροφόρηση, θα πρέπει να έχει σεβασμό στον δέκτη καθώς και τα Μ.Μ.Ε. να είναι ανεξάρτητα από κάθε πολιτική σκοπιμότητα.

Advertisements

5 thoughts on “Παραπληροφόρηση

    • Αγαπητέ Νικόλα,

      Σε ευχαριστώ πολύ για το σχόλιό σου. Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό να υπάρχει αλληλεπίδραση στην επικοινωνία.
      Είναι πρόδηλο, πιστεύω, ότι η παραπληροφόρηση δεν επέρχεται μόνο μέσω των ΜΜΕ. Δυστυχώς, όμως αυτά είναι που έχουν το μεγαλύτερο κομμάτι της πίτας αφού συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον πολλών ανθρώπων από σχεδόν όλες τις κοινωνικές τάξεις. Η δύναμη άλλωστε της εικόνας, του ήχου και του γραπτού κειμένου είναι αδιαμφισβήτητη και τόσο πειστική όσο και πιεστική.

      Πολλούς χαιρετισμούς,
      Λαμπαδαρίου Ηρακλής

  1. Πραγματικά από αυτό το άρθρο αποκόμισα πολλές πληροφορίες και διευρύνθηκαν οι γνώσεις μου. Ακόμη, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω επειδή βοηθήθηκα και με την εργασία μου.
    Κλίνοντας, πιστεύω οτι είναι αξιοσημείωτο να αναφέρω ότι κάποιες ιστοσελίδες σαν και αυτές και κάποιοι άνθρωποι σαν και το συγγραφέα του άρθρου για την παραπληροφόρηση, δείχνουν το πραγματικό πρόσωπο της Ελλάδας και την εκπροσωπούν απόλυτα.

    • Αγαπητή Τζίνα,

      Καλή σου μέρα και καλή εβδομάδα!

      Σ’ ευχαριστώ πολύ για το μήνυμά σου! Είναι πολύ σημαντικό για μένα να λαμβάνω feedback από τους αναγνώστες των άρθρων που δημοσιεύω στο προσωπικό μου ιστολόγιο! Χαίρομαι ιδιαίτερα που βρήκες χρήσιμο το συγκεκριμένο άρθρο και βοηθήθηκες στην εργασία σου.

      Όσον αφορά το πρόβλημα-μάστιγα του σύγχρονου, παγκοσμιοποιημένου περιβάλλοντός μας που ονομάζεται «παραπληροφόρηση» οι απόψεις διίστανται. Η αλήθεια όμως και αυτό που δεν μπορούμε να παραβλέψουμε είναι ότι υπάρχει, ότι αποτελεί ένα γεγονός με πολλά καθημερινά παραδείγματα. Ίσως εξαλειφθεί όταν σταματήσουν τα όποια οικονομικά ανταλλάγματα προς τους δημοσιογράφους από πολιτικούς και άλλους ισχυρούς παράγοντες.

      Πολλούς χαιρετισμούς,
      Λαμπαδαρίου Ηρακλής

  2. Aγαπητέ Ηρακλή.Χαίρομαι πραγματικά,που υπάρχουν ακόμα άνθρωποι σαν εσένα,τόσο πλούσια πνευματικά μορφωμένοι, αλλά και τόσο καλοί χειριστές της ελληνικής γλώσσας.Συνέχισε την καλή σου δουλειά,διαβάζω κάθε φορά,όλα τα κείμενα σου,με πάρα πολύ μεγάλο ενδιαφέρων!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s